My 2020 NaNoWriMo-projek

Ja, ek hét ingeskryf. Ja, is is nog glad nie klaar met alles wat moes klaar wees voor ek mag inskryf nie.

My derde resepteboek se resepte is nog nie klaar getik nie, maar dit lyk darem of ek genoeg resepte bymekaar het. Ek is steeds besig met my Septembervissie, maar as alles goed gaan, behoort ek dit betyds klaar te kry. My NaNo2019-boek is in die hande van die drukkers, so daardie deel is op datum. Ek werk behoorlik daaraan om ’n gratis e-resepteboek die lig te laat sien en hoop om dit nog in hierdie week te voltooi. Dan kan ek begin om die ander boeke ook op e-boek te sit.

Ek het my ingeskryf, soos reeds genoem. Die naam van my projek is Trauma tot Triomf. Dit sal ‘n geestelike boek wees waarin ek na verskillende persone in die Bybel gaan kyk wat van erge trauma na triomf geloop het met God se hulp. Ek glo dat as jy jou trauma met God deurloop, dit in jou grootste triomf kan verander. Natuurlik sal ek dit op ‘n informele, meer persoonlike manier doen soos ek mos maar tipies skryf. Dit is ‘n onderwerp wat my baie ná aan die hart lê omdat ons wêreld so stukkend is deesdae. Niemand loop teleurstellings, seerkry, trauma vry nie. Met God se hulp kan ons egter heling kry.

Toortsie

Toortsie in sesde rat

In die ou dae sou ons sê ek is in derde rat, bedoelende in die hoogste rat, die vinnigste, dit gaan holderstebolder, oop en toe, maar deesdae het karre soveel ratte, die derde een is eintlik maar ‘n stadige rat. Toortsie is in Top Gear.

En dit, grotendeels danksy Scrapydo. Dalk nie heeltemal net sy nie, want ek het so stilletjies begin planne maak om dalk tóg NaNoWriMo2020 te doen, dis mos darem eers in November en November is mos eers aan die einde van die jaar, julle weet. Daar is nog baaaaaaie tyd. As ek aan NaNo wil deelneem, het hierdie loskop besluit, moet ek eers my Toortsie 3 resepteboek ver heen klaar hê. Soos in al die resepte klaar. Ook klaar getik. Verkieslik moet die kosfoto’s geneem wees vóór dan, want tydens November moet ek op NaNo fokus. Hoe moeilik kan dit nou wees? Ek werk immers al drie jaar aan die resepte?

Toe sê Scrapy dis oor ses weke. Ses weke. Aaaaaaag dis nog laaaank. Ses weke. Huh? SES WEKE! 😳🙀 Ses weke! NET ses weke. En dit was VERLEDE week wat sy dit gesê het!

Ek hoor woorde soos dat die jaar op sy rug lê. Die jaar is om. Binnekort sal ons begin sien dat die boere begin platsny. Regmaak vir oes. Die jaar is om. Nou is dit volstoom vorentoe.

Want … ek tik resepte dat dit klap. My Toortsiespan helpers staan gereed: die stilis, die fotograaf, die bladuitlêer. My vriendin wat die boek moet redigeer, moet haar maar net reghou, hier kom ‘bedside reading’. Tussendeur moet ek nog vinnig die lone en koeiregistrasies doen. September en Oktober se visse ook borduur. Dalk sommer November s’n ook! My kop maak oortyd planne vir die NaNo idee. O, en ons gaan iewers in hierdie ses weke nog ‘n hele week die berge ook invaar. Twee berge oor fisies te voet. En dan doen ek navorsing dat dit klap om my boeke as e-boeke te publiseer en te bemark.

En die TPM-kamer word al hoe meer gebruik. Ek sien wonderwerke wat my hare laat regop staan. Soms sit ek daar met so ‘n knop in my keel as God Hom op die wonderlikste manier openbaar. As iemand al iets negatiefs oor haarself vir veertig, vyftig jaar glo en skielik besef dat dit nie waar is nie.

So, mense, Toortsie is op ‘n lekker plek. Die ratte moet net geolie bly. My voetjies op ‘n galop. My een hand styf in Jesus s’n. Want op die ou end hang dit net van Hom af of ek dit gaan regkry of nie. Ek sal my bes doen. Ek sal my beentjies kort hardloop. Maar as dinge nie heeltemal so uitwerk nie, maak dit ook nie saak nie. Dan het ek dit in elk geval geniet.

So, as julle ‘n deurmekaarkop holderstebolder, voorthollende Toortsie sien verbystorm en haar oë lyk effens glaserig, so asof sy nie heeltmal ‘met jou’ is nie, ietwat verstrooid, ietwat in ‘n ander wêreld, moenie bekommerd wees nie. Sy is okay. Eintlik heeltemal okay. En gelukkig daar waar sy is in haar eie duikbootwêreldjie en waar sy net af en toe die periskoop uitsteek om met die gewone lewe kontak te maak. Sy is eintlik een honderd persent in haar skoenlapperkarakter. Sy speel te lekker. Haar grootste probleem is dat die een speel soms met die ander speel inmeng.

Sjoe! Ek moet nou fokus! Baai! Ek moet pak, ons is op pad plaas toe!

Toortsie

Uhm Toortsie, haal net gou diep asem.

NaNoWriMo2020

Vanoggend kry ek die uitnodiging van NaNoWriMo af dat ons kan begin inskryf vir NaNoWriMo2020. NaNoWriMo staan vir National Novel Writing Month wat in November plaasvind en al lankal nie meer nasionaal is nie, maar internasionaal. Ek vermoed ook dat daardie ‘nasionaal’ seker in Amerika was.

Verlede jaar, twee dae voor die tyd, sonder enige voorbereiding van enige aard, het ek sonder om te dink die Enter Here knoppie gedruk. Tipies ek. Dink voor ek doen. Vandag staan daardie lawwe sprong van my op nommer 99 en is dit reg om gedruk te word. Ja! My NaNoWriMo2019 het vrugte afgewerp en vir my een van die wonderlikste projekte geword waarvan ek kon droom.

Soos almal noual weet, het ek nie ‘n novelle geskryf nie, maar eerder oor my kinderjare. Dit was die grootste geskenk wat ek aan myself kon gee omdat ek gedink het ek het my kinderjare vergeet. Nou is ‘n groot deel daarvan vasgevang in ‘n boek en onthou ek steeds aanmekaar nog dinge.

Wat gaan ek vanjaar doen? Ek het sedert verlede jaar al baie planne gehad. Eers wou ek heeltemal buite my gemaksone waag en probeer om kortverhale te skryf. Elke dag een van ongeveer 1667 woorde. Ek het ook aan ‘n Geestelike boek gedink. Iets soos Geleefde Christenskap.

Tog twyfel ek op hierdie oomblik of ek vanjaar sal inskryf. My derde resepteboek moet nou dringende aandag kry. En met ‘n resepteboek kry jy onmoontlik 50 000 woorde bymekaar! Maar wie weet? Dalk is ek by 29 Oktober al so ver met my resepteboek dat ek weer daardie mal perd opsaal.

Intussen, wat van jou? Hoekom skryf jy nie in en skryf daardie boek wat jy nog altyd wou nie? Onthou, dis net die rofwerk wat jy in November doen. 1667 woorde per dag. Niemand sien jou skryfwerk nie tensy jy besluit om dit sigbaar te maak. Jy skryf dit op jou eie en rapporteer net daagliks die aantal woorde wat jy geskryf het.

Doen daai ding! Ek is bly ek het! Om ‘n boek klaar te skryf verg geweldig baie deursettingsvermoë. Doen jouself ‘n guns en doen dit.

Alle eer aan God. Sonder Hom sou ek dit nie kon doen nie.

Toortsie

Dit was verlede jaar s’n.
Die toekennings wat jy langs die pad verdien.
Ja! Ek het die uitdaging betyds voltooi!
Hier is die eindproduk. Binnekort hou ek hom in my hand vas. Jy kan solank jou kopié bestel by Bidorbuy teen R175 elk. Ek pos hom sodra ek dit terugkry van die drukkers af.

Kersfees – NaNoWriMo2019

Pedro Kruger vertel by die Sarie Kersete hoe hulle as ‘n gesin altyd hulleself vermaak het met kersfees. Hulle het nie iewers gaan vakansie hou nie, maar hulle as familie het saam kersfees geëet by sy ouma. Daar is groot kos gemaak, die tradisionele gammon en gestopte hoender en koekstruif (trifle). Daar is geëet, speletjies gespeel, en gesing. Hy moes altyd vir sy ouma Stille Nag op die blokfluit speel. Totdat hy ‘n spierwit Otto Bach klavier gekry het, die wonderlikste geskenk wat hy ooit in sy lewe kon kry. Daarvandaan is kersdag by hulle huis gevier en kon hulle kersliedjies sing met hy wat hulle begelei. 

Kersfees is familietyd. Saamweestyd. Vir my, van die kosbaarste tye in die jaar. Ek assosieer kersfees met Struisbaai. Kersfees by die see. Ons het nie op Sondae geswem nie en ons het beslis nie op Kersdag geswem nie. Ons gesin is altyd die oggend eers kerk toe, daarná het ons vir almal ‘n Geseënde Kersfees toegewens en middagete het ons as gesin saamgeëet. 

Kerk is gehou in die motel se danssaal. Die een jaar was daar nie genoeg plek vir al die mense nie en moes ons buite sit. Daar waar ons gesit het, kon ons niks hoor nie en het die hele tyd rondgeloop. Eers na die tyd het ek besef dat ons regtig die mense gepla het, ons moes net geskuif het, dan sou ons kon hoor. 

Intussen het Struisbaai en Agulhas so uitbrei, net in Agulhas se saaltjie word op Kersdag vier dienste gehou, in Struisbaai se NG Kerk drie dienste en nog die Radio Kanseldiens ook. 

My ma het altyd ‘n huishulp saamgebring en sy sou vir ons die heerlikste kersete voorberei. Een Kersdag het ek na die kerk by Audrey van Tonder gaan hello sê en nie besef dat dit al etenstyd was nie. Ek het laat gekom by ons kerstafel en toé het ek vir die eerste keer besef dat kersete regtig ‘n gesinsmaal is en dat ‘n mens betyds daar moet wees. 

Trifle was natuurlik die poeding van die dag en ek was nooit mal daaroor nie omdat my ma te veel sjerrie oor die koek gegooi het en die koek dan baie nat was daarvan. Sy het ‘n baie luukse trifle gemaak en baie lekker goed daarin gegooi. Eers later jare het ek in my eie huis lief geraak vir trifle. 

Ek, Martjie en Dewet het altyd ‘n trifle saamgeflans wat enige mens se oë sou laat rek. Alhoewel ons probeer het om dit redelik in lae te doen, het elkeen net ingegooi wat voorkom en het ons baie pret gehad. Ons maak die koekstruif in ‘n groot, diep, sopkom. Dit is natuurlik die twee kleure jellie, vla, geklitste room, karamel, flake, kersies, neute, vyekonfyt, en koek. In plaas van sjerrie, gooi ons Nachtmusiek likeur in. Dis ‘n erg soet, erg lekker besigheid en ons eet tot ons omval!

Alhoewel Kersdag se middagete kleintyd ons hoofete van die dag was, het dit al hoe meer die gebruik geraak dat mense eerder oukersaand hulle kersete het sodat hulle op Kersdag los kan wees vir almal wat goeie wense bring. Ook my ma het dit later so begin doen en Kersetes het al hoe lekkerder en uitspattiger geraak. Sy kón uithang met kos en daarvan ‘n fees maak. 

Die dag of twee voor die tyd was daar behoorlik gewoel in die huis. Sy sou soms sommer van die bure ook nooi en dan was daar nog méér gewoel om alles reg te kry vir die groot feesmaal. 

Ook ons het, nadat ons getroud is, steeds Kersdag herdenk. Kersdag is vir ons belangrik en kersete bly vir my ‘n belangrike familiedag. Ons en André-hulle het op ‘n tyd graag saam kersete gehou, maar oor tyd het dit onprakties begin raak toe ons kinders ook almal begin trou het. Daar is altyd plek vir nog iemand aan ons tafel en ons glo aan inklusief wees. Ons het die tradisie ook aan ons kinders oorgedra en hulle sou selfs van Groot Brakrivier af vir die dag deurry om Kersdag by die huis te vier. 

Ons is gewoonlik maar besig op Kersdag omdat die kerk altyd begeleiers nodig het en ek dan moet uithelp. Vir lank het die ‘Burger Band’ op Kersdag oral begelei en dit was wonderlike tye. Maar tyd stap aan en ons kinders word groot, hulle trou, wat maak dat ons nie elke Kersdag meer almal kan bymekaar wees nie. Net soos wat ons ouers dit destyds moes aanvaar, moet ons dit ook aanvaar en leer ons om dit te geniet wanneer dit die jaar ons beurt is. 

Ons het ook al geleer om selfs die Kersete ‘n week of wat vóór Kersfees te hou wanneer almal bymekaar is en dan kersdag rustig te verkeer wanneer ons alleen is. Twee jaar gelede was ons gesin bevoorreg om ‘n Wit Kersfees te geniet, ‘n een maal in ‘n leeftyd geleentheid waarvoor ons baie dankbaar is. Ons het ook al ge-’Christmas Carols by Candle Light’ by Struisbaai se hawe. 

Ook sinoniem met Oukersaand op Struisbaai is as die plaaslike kleurlinggemeenskap se mense van huis tot huis stap in groepe en kersliedjies sing. Daar is altyd een met ‘n kitaar by. Sodra dit begin donker raak, dan hoor jy hulle. Waar daar ligte skyn, kom sing hulle en in die gees van Kersfees is ons harte en beursies oop en verdien hulle hopelik ‘n hele paar rand op so ‘n aand. In die dae toe ek nog in Struisbaai se stranddiensspan was, het ons ook altyd een aand so gaan sing in die karevaanpark. Ek dink nie ons het ‘n blik geskud nie, maar het sommer net die Goeie Nuus van kersfees met almal gedeel. 

‘Kersfees kom, Kersfees kom, gee aan God die eer …’

Toortsie

Troues – NaNoWriMo2019

My eerste kennismaking met ‘n troue was toe tannie Christa Franken, toe ek vyf was, gevra het dat ek ‘n blommemeisie by haar troue moes wees. Sy was ‘n niggie van my ma. 

Daar was ‘n strooimeisie en twee blommemeisies. Ons het die pragtigste woudgroen langrokkies aangehad, ewe met ‘n stukkie chiffon op die rug amper soos ‘n sleep, maar dit was dieselfde lengte as die rokkie. Blommehoedjies op die kop en met goue balletskoentjies aan. 

Van balletskoene gepraat, in daardie jaar het ek ballet geneem. Ek kan baie min daarvan onthou, ek wonder of dit vir die hele jaar was? Ons het hard geoefen vir ‘n konsert die einde van die jaar. Ek sou ‘n kabouter wees, ewe met ‘n swart broek, ‘n blokkieshemp, kabouterhoed- en skoene aan. Ek sou in nog ‘n item deelneem, hierdie keer met ‘n regte balletrokkie aan. 

Toe kry ek masels. Ja. Masels. En vir baie lank moes ek in die bed bly, dit het gevoel soos eeue. In ‘n halfdonker kamer omdat skerp lig blykbaar ‘n mens se oë kan benadeel. My ma het by kerslig haar resepteboek sit en oorskryf in daardie tyd. Net daar is my eerste en enigste balletkonsert ooit na die maan. ‘n Ander dogtertjie het in my plek en kleertjies deelgeneem. Dit voel nou nog soos begrafnis. 

Terug by die troue waar ek die blommemeisie was. Ons was mooi geleer hoe ons moes staan. Dis natuurlik die bruid en die bruidegom, die strooimeisie langs die bruid en dan ons tweetjies. Ons moes baie mooi stil staan daar in die kerk en vir die dominee kyk. 

Maar die ander dogtertjie was ‘n bietjie kleiner as ek. Jonger. Siestog, sou sy al vier wees? En sy het aanmekaar omgekyk na haar ma toe. En ek het so verantwoordelik gevoel. Maar ek het mooi stilgestaan, hoor. Doodstil. 

My ma het my na die tyd na Norman Valentine geneem, hy was ‘n fotograaf in Bredasdorp. Norman het pragtige foto’s van my geneem in my blommemeisiekleertjies. ‘n Vergroting het al die jare in die gang gehang. Regtig ‘n mooi ou dogtertjie, mag ek seker maar nou op my oudag noem, of hoe? 

In my hoërskooljare het die niggies en neefs die een na die ander getrou. Ag, wat ‘n lekkerte. Dit was egter anders as toe my broers getrou het, dit voel mos net baie meer spesiaal. Ék het baie spesiaal gevoel omdat dit my broers was, ‘n mens sou sweer ek was die bruid of die moeder van die bruid. Maar dit was amper so, ek was elke keer die suster van die bruidegom. Al wat sleg was by die niggies en neefs se troues was dat ek nog op skool was en meestal sonder ‘n metgesel gegaan het en dan uitgesit het by die dansery. Ek is juis so lief vir dans!

Ag, ons klomp de Wets kan mos vreeslik tranerig wees op troues. Gelukkig was dit nie in ons jongdae so nie, maar deesdae raak dit regtig al hoe erger. Ons spot eintlik al onder mekaar daaroor. Soveel so dat Charlotte, my broer se dogter, sommer ‘n tissue aan die programmetjies geheg het vir almal wat ‘n traan of twee het om te pink. Die bruid kry toe self ‘n tissue nodig en ‘n galante gas wat naby genoeg gesit het, kon haar toe darem te hulp snel. 

Toe Rita, my niggie, en Johan getrou het, het hulle hul kreatiwiteit vrye teuels gegee. Oom Kotie het kort voor die troue vir elkeen van sy kinders ‘n goudgeel Volkswagen Golf karretjie gekoop en hierdie Golfies was die bruidskarre, heeltemal anders as die gebruiklike Mecedes’e. 

Van Golfies gepraat. Gaaf-hulle, Jac-hulle, Danie-hulle en MJ-hulle het een keer by Durban rond gaan kuier. Hulle het soontoe gevlieg en daar vir hulle karre gehuur om te gebruik. Golfies. Hulle het blykbaar in huisies geslaap en die terrein was ietwat skuins. Iewers het een nie sy Golfie veilig parkeer nie en toe hulle sien, kom die Golfie op sy eie verby. Die persoon by die versekering verstaan net Engels, wat vir ons Ouplasers ‘n totaal uitheemse taal is, ons kan dit regtig net praat vir selfverdiging. Die verslag op die eisvorm raak ‘n spanpoging en wat hulle kon bymekaarskraap, het só geklink: ‘We were sitting at the braai and the Golfie comes forbaai.’

Johan en Rita se onthaal was in hulle pakstoor gehou, hulle was appelboere. ‘n Plaastroue is mos maar net anders as ‘n gehuurde lokaal, jy het die geleentheid om iets spesiaals te doen. Die pakstoor was in ‘n pragtige troulokaal verander, maar die hoogtepunt was toe die bruid en bruidegom hulle verskyning maak. Die massiewe waterbak waarin die vrugte afgespoel word is as kanaal gebruik en die twee het met ‘n roeibootjie in die saal ingeroei. Hoe oulik kan dit tog wees! 

Ons het self ‘n storietjie om te vertel van ‘n huweliksbootjie. Ons was na die Tuinroete vir ons wittebrood en toe ons by Knysna kom, kry ons lus om ‘n bootjie te huur vir ‘n dag en op die meer rond te vaar. Die man gee vir Kobus ‘n kaart en verduidelik dat dit baie belangrik is dat ons binne die afgebakende roete moet bly. Ons moes ook by die vasmeerplekke bly, maar as ons hoër op in die rivier gaan, kan ons sommer net op die anker slaap. 

Kobus is in beheer van die bootjie, ek maak vir ons iets te ete en verder geniet ons sommer net die ervaring. Tussendeur is ek maar effens bang dat ons nie reg vaar nie en daar ‘n fout kan kom. 

Ons vaar tot hoog op in die rivier en toe dit donker raak, gooi ons anker uit. Daardie nag by drie uur rond raak ons wakker van ‘n vreemde klop-klop geluid. Ons stel ondersoek in en sien dat die wind intussen opgekom het. Die wind het ons van die anker afgewaai en ons het gedryf tot teen die riete. 

Kobus skakel dadelik die enjin aan en sê dat ek die anker moet optrek. Ek is egter angsbevange en sien nie kans nie. Hy sê dat ek dan die stuurwiel moet vashou, dan trek hy die anker op. Daarvoor sien ek ook nie kans nie. Hy probeer toe maar ‘n entjie vaar na ‘n veiliger plek terwyl die anker steeds sleep. Ongelukkig het dit ook nie gewerk nie en kom daar ‘n fout. Terwyl hy met die anker stoei, waai die wind ons toe vas in die riete. Daar lê boot toe stewig en botstil en kon ons tog te lekker slaap. 

Die volgende oggend toe ons wakker word, wag daar vir ons ‘n groot verrassing. Die gety het gedraai. Dit het laagwater geraak. Ons was myle ver van enige water af. Ons boot het in die modder gelê!

Ná baie gesukkel het ons die eienaars van die boot in die hande gekry. As ons met die reddingsbootjie tot by die brug kon kom, sou hulle ons solank kom haal en later, oor ‘n paar uur, met hoogwater, sou hulle die bootjie kom haal. 

Kobus pak toe ons bagasie in die bootjie en begin die bootjie sleep in die modder. Ek staan en lag vir die prentjie en neem foto’s, steeds op die boot. Hy sê ek moet kom, hy gaan my nie kom haal nie. Toe ek wel van die boot afklim in die modder in, sit ek vas! Ek het nie krag gehad om ‘n been uit die modder te lig om vorentoe te beweeg nie! Net daar moes arme Kobus terugkom om my te kom haal. Hy hét darem. 

Ons het deur die modder geploeter tot by die stukkie rivierstroom en kon toe oor die rivier roei tot waar hulle vir ons gewag het. So ampertjies het ons huweliksbootjie sommer al in die eerste paar dae van ons huwelik gestrand, maar dit het darem nie en na al die jare hou die ou bootjie steeds mooi danksy baie harde werk, baie liefde en baie genade van ons Here. 

Toortsie