‘n Kroegstorie

Ons het die aand oorgeslaap in Grabouw en stap sommer deur die dorpie. Sommer net vir ‘n bietjie oefening en om te kyk wat in die dorpie aangaan. Daar sien ons toe ‘n regte outydse hotelletjie, ons sien die kroeg is oop en daar is lewe. Hy stel voor dat ons ‘n drankie gaan drink.

Ons stap in die kroeg in en ek kyk rond, kroeë is nou nie regtig plekke waar ek gewoonlik rondhang nie. Dit lyk effens rokerig, die meeste tafeltjies is leeg, daar sit seker so vier of vyf mense rond. Twee sit by die kroegtoonbank en agter die toonbank staan John, reg om ons te bedien. ‘n Gesellige outjie.

Manlief bestel vir hom ‘n brandewyn en Coke en ek vra vir ‘n Passion Fruit, Cane en soda. Nou kry ek kans om ‘n bietjie rond te kyk. Daar is allerhande plakkate teen die muur, maar niks wat my aandag trek nie. Die mense lyk heel rustig.

Die volgende oomblik kom daar so ‘n jongerige man in, om en by drie-en-twintig, as ek moet skat. Baie ekkerig. Arrogante houding. Sy hele houding vertel dat hy weet wie sy pa is en ook wie hy self is. Praat baie en hard. Almal moet hom hoor. Dis ‘n belangrike man dié.

Ek kyk so om my en sien dat die ander mense ook ophou gesels het, hom stil dophou. Ek besef hier gaan iets gebeur.

“En kyk wie is almal hier?”, sê die jongman, “al die ou fossiele van die dorp, nes altyd. Niks het verander nie. Hier sit julle nog, soos altyd, en probeer die sorge van die lewe wegdrink. Asof dit nou sal help. Plaas dat julle vir julle behoorlike werk loop soek in die stad, maar nee, julle wil mos hier sit en vergaan. Eweso wil julle op die welsyn staatmaak om vir julle te sorg. Maar die geld wat julle kry, kom sit julle en uitsuip hier in die kroeg, plaas dat julle dit gebruik en julleself ophef. Kyk na my, ek het die sleutel wat vir my uitgehou is destyds, gebruik en vir my ‘n ordentlike lewe loop maak. Kyk nou maar vir ou lomerige Adoons, die ou kanniedood, hier sit jy ook nog, die geleenthede het oor jou pad gekom, maar een vir een het jy hulle van die tafel afgeskuif. Dat oom Piet jou nog nooit weggeja het nie, kan ek ook nie verstaan nie.”

Ek sit asof versteend na die jongman voor my en kyk. Wie dink hy is hy? Het hy nie ‘n tikseltjie respek vir die mense wat hier sit nie? Hulle is almal ouer as hy en ken die swaarkry van die lewe. Verstaan hy nie waaroor dit gaan nie, die essens van die lewe nie? Ja, dit klink my hy gryp die geleenthede wat oor sy pad kom, aan, maar besef hy nie hoe gelukkig hy wel is nie? Dit gaan swaar in die land, die ekonomie sukkel? Dit lyk my hy dink hy het in die botter geval, maar weet nie van groeipyne wat nog iewers in sy lewe sal kom nie?

John, die kroegman staan ook doodstil, hy knip nie ‘n oog nie, terwyl hy egalig sy een arm met die ander staan hand en vryf. Links van my sien ek ‘n beweging. Daar staan ‘n man op. ‘n Groot man. ‘n Gespierde man. Nie iemand met wie ek wil moeilikheid maak nie.

Hy stap stadig en afgemete na die jongklong. “Koos Koekemoer,” sê hy, “nog net so ‘n rammetjie uitnek soos altyd. Weet nie wanneer om te praat en wanneer om stil te bly nie. Geen respek vir ander mense nie. Wat ‘n klug om ander so te probeer verneder net sodat jy kan beter voel. Vandag gaan ek hierdie houding vir eens en vir altyd uit jou smoor. “

Die man vat vir Koos Koekemoer om sy nek. Toe gee hy hom ‘n behoorlike oorveeg. En nog een. Sommer ‘n vuishou in die maag ook. Koos vou dubbeld.

“Mooi man! Ou Gert, jy is my held! Ek wou al lankal die mannetjie sy les geleer het, maar ek het nooit die moed gehad nie. Nou lê hy hier op die vloer soos ‘n nat snoek met blertse bloed oral om hom. Ou Gert, dit was nou net die doepa wat ons almal nodig gehad het. Kroegman, die volgende rondte is op my!,” praat een uit die hoek van die vertrek.

Ek sit steeds versteend, verbouereerd, maar toe ek die verandering in die atmosfeer sien, hoe lekker die mense lag en gesels, besef ek dat dit hier oor baie meer gaan as wat ek ooit sou besef, dat dit tyd was dat hierdie outjie sy les geleer word, selfs al is dit op ‘n manier wat ek nie voorstaan nie. Daardie aand kuier ons tot laat en stap rustig huis toe.

En as julle wonder oor hierdie storie en oor my, wil ek net sê, dit is deel van ‘n bloguitdaging wat ons lekkervurige vuurvliegie uitgedink het. Dit moes humoristies wees, waaroor ek nou nie so seker is nie, maar die woorde in swart gedruk is die woorde wat ons moes gebruik. Dankie Vuurvliegie vir nog ‘n lekker uitdaging en dat jy ons druk om buite ons gemaksone te dink en ons verbeelding te gebruik.

Hierdie storie is 100% suiwer verbeelding van die Toortsie.

Bloginskrywing in handboek

Ek is die mamma van ‘n tweeling. Van ‘n identiese tweeling. Alhoewel hulle deesdae op die oog af glad nie na mekaar lyk of aard nie, kan hierdie mamma sê dat daar baie meer ooreenkomste tussen hulle is as wat die oog kan sien. Omdat soveel mense oor jare met my daaroor verskil het, selfs al het ek probeer verduidelik dat hulle medies gesproke identies is, het ek op ‘n stadium self begin twyfel en begin oplees daaroor. Dit het aanleiding gegee tot hierdie bloginskrywing oor tweelinge.

Vandag kry ek hierdie wonderlike e-pos:

Toestemming benodig om blogplasing te publiseer in die Best Books Eksamenhulp Graad 11 Eerste Addisionele Taal se Taal- en leesoefenboek

Hallo Madele

Ek hoop dit gaan met jou goed.

Ek wil graag toestemming verleen vir die gebruik van die blog “Oor tweelinge” (https://toortsie.com/2015/12/10/oor-tweelinge/), wat op jou webwerf verskyn het. Ons wil hierdie teks in die Best Books Eksamenhulp Graad 11 Eerste Addisionel Taal se Taal- en leesoefenboek, saamgestel deur Marelize Swanepoel, publiseer. Leerders gaan na aanleiding van dié teks vrae beantwoord wat hulle sal voorberei op toetse en eksamens. Ons publikasie sal in Maart 2020 verskyn.

Sal jy asb. deur my versoek lees en vir my terugvoer gee?

Vriendelike groete

Tik my met ‘n veer om! Hulle wil MY bloginskrywing in ‘n handboek plaas! WOW! In nederigheid het ek onmiddellik JA gesê, hoe dan anders?

Oor die boek skryf sy die volgende:

Die Best Books Taal- en leesoefenboek vir Graad 11 Eerste Addisionele Taal is ’n gebruikersvriendelike werkboek wat ’n wye verskeidenheid tweetalige opsommings en taaloefeninge bevat om leerders met eksamenvoorbereiding te help. Hierdie taaloefeninge sal die worstelende én die vooruitstrewende addisionele taal-leerder help om beter te vaar in die eksamen. 

Ag, ek wou sommer net vir julle hiervan vertel. Ek voel nogal nederig opgewonde hieroor. Dit oortref my stoutste verwagtinge.

Toortsie

Ek en NaNoWriMo2019

Elke mens het iets anders wat vir hom ‘n uitdaging is. Wat vir die een persoon soos soetkoek is, is vir die ander persoon iets verskrikliks.

Soos NaNoWrimo. Vir die een persoon is dit om jaarliks die tyd te maak en die boek te skryf waarvoor hy die heeljaar nie tyd het nie. Dis dalk al sy tiende NaNoWriMo. Dalk is hy ‘n topverkoperskrywer en het hy ‘n doel met NaNoWriMo wat ek nie eers in my wildste drome aan kan dink nie.

Vir my is dit ‘n uitdaging net om deel te neem. Dis heeltemal buite my gemaksone. Ek vergelyk my ook glad nie met skrywers van naam nie en dit is vir my heeltemal goed genoeg.

Op skool was ek ongemaklik oor die opstelle wat ek geskryf het. Eerstens het ek regtig te min lewenservaring gehad om goed te kan skryf. Ek het nie geweet waaroor om te skryf nie. Ek wou die onderwyser tevrede stel en het meer gekonsentreer op die feite, op dit wat ek dink in die opstel behoort te wees. My ma sou vra wat die onderwerp was en dan, voordat sy myne gelees het, gesê het dat ek dit of dat moes skryf, wat ek nie gedoen het nie, my opstel was reeds ingehandig. Die stemmetjie in my kop sou dan sê dat ek weer eens verkeerd geskryf het.

Om dus ongeveer tien jaar gelede ‘n blog te begin skryf, was vir my ‘n massiewe waagstuk. Ek was bang. Onseker. Wat gaan die mense sê? Wat gaan hulle van my dink? Oor jare het ek dit oorkom en het dit vir my maklik geraak om 400 woorde te skryf. Oor iets waarin ek glo. My eie opinie. Of ander daarvan hou of nie.

Ek het ook aan bloguitdagings begin deelneem en begin waag om oor onderwerpe te skryf waar ek nie so gemaklik is nie. Ek het ook gewaag om my verbeelding te begin gebruik, iets wat ek beslis nie op skool gedoen het nie. Wat verbeelding aanbetref, is daar nog baie kans vir verbetering en my volgende waagstuk sal kortverhale wees. Sommer net om te sien of ek dit regkry. Sommer net om te sien of ek my verbeelding beter kan inspan. Sommer net om te sien of ek 2500 woorde kan skryf. Sommer net om te ontwikkel.

By NaNoWriMo2019 is die uitdaging vir my, Toortsie, om daagliks te skryf, om daagliks meer as 1800 woorde te skryf. Ek probeer om nie te vervelig te wes nie. Nee, ek gebruik glad nie my verbeelding nie en probeer om my verlede so goed as moontlik te dokumenteer. Ek doen dit vir myself. Die rede hoekom ek dit wel op my blog sit, is omdat daar mense is wat so dierbaar is en gevra het om dit te lees.

Ek geniet NaNoWriMo en begin alreeds dink hoe ek verder kan waag in 2020. Dalk ‘n bietjie meer voorberei? Dalk ‘n bietjie oplees voor die tyd? Wie weet? Weer eens doen ek dit vir my eie ontwikkeling.

Want, sou ek nie in daardie jare begin waag het om te blog nie, dan sou ek nie vandag aan NaNoWriMo deelgeneem het, of aan bloguitdagings, of deel van die Towerinne se boeke nie. Sou ek nie begin blog het destyds nie, sou ek nie twee boeke suksesvol uitgegee het nie.

Wat ‘n mens my skryfsels noem, weet ek nie, ek gee ook nie om nie. Al wat ek weet, is dat ek oor jare in my menswees gegroei het danksy hierdie skrywery. Baie selfsugtig, ja, maar ek kon natuurlik myself met verkeerde dinge ook besig gehou het!

Alaya Dawn Johnson, een van die aanmoedigers by NaNoWriMo, skryf:

Respect your bravery for even starting.

Yes, Alaya Dawn Johanson, I do. I do respect the bravery I had for even starting.

Mooi dag

Toortsie

My NaNoWriMo2019 woordtelling staan op 35 947. Volgende uitdaging: 40 000.

Fliek NaNoWriMo2019

Ons het nie baie gaan fliek toe ons nog op skool was nie, dit was regtig darem net ‘n te groot opoffering om gereeld op ‘n Saterdagaand die veertig kilometer grondpad te ry dorp toe en terug, net om die volgende dag weer te ry vir kerk en die dag daarná vir skool. Dít nadat jy die pad op die Vrydag ook moes ry vir skool of dalk die Saterdagoggend vir sport. Ons plaasmense moet maar ver ry vir enige aktiwiteit. 

Soms was daar ‘n baie oulike fliek wat ons dan wel gaan kyk het, of eerder, ‘n fliek wat my ma wou sien en dan het ons tog gaan kyk. Soos Die seder val in Waterkloof, wat groot opspraak gemaak het in daardie jare. Sjoe! My ma laat ons sowaar toe om dit saam te kyk! Ek dink ek was nog te klein om die strekking daarvan te vang. 

Een aand, toe ons terugry, loop daar een van ons plaaswerkers langs die pad, op pad huis toe. My pa stop om hom op te laai, en al plek wat daar vir hom was, was agter in die kattebak. Hy was maar net te bly om saam te kon ry en klim in. Sy dag was egter alreeds lank, want hy kuier toe al heeldag op die dorp en die onvermydelike voggies het toe ook al sy werk begin doen. Heelpad lê hy en sing toe dronkmansliedjies, tot groot vermaak van ons. 

Ons het ‘n keer of wat na Riviersonderend se inry ook gegaan. Dit was nou weer ‘n heel ander belewenis. Een fliek wat ek kan onthou wat ons daar gaan kyk het, was My broer se bril, ‘n speurverhaal. Grillerig. 

Bredasdorp het die Regal teater gehad. Flieks het nog ‘n pouse tussenin gehad, want die flieks was op ‘n rol gedraai en pouse moes hulle die film omruil. Soms het die film nie lekker geloop nie en het die fliek dan gespring. Een van die grootste lekkertes was dat ons dan pouse ‘n sjokoladetjie of koeldrank kon gaan koop by die kafeetjie. 

Ek was nog in die laerskool toe Onrus op Kariba gewys het. Ons koshuiskinders kon gaan kyk. Ons het almal saam gestap soos dit goeie koshuiskinders betaam. Hierdie fliek het my in ‘n angstoestand gehad. Ek was verskriklik bang. Sodra die begin onrustig raak, het ek uitgesluip en in die badkamer gaan sit en wag. Dáár kon ek die onheilspellende musiek hoor, maar nie die gevaar sien nie, wat vir my selfs nog banger gemaak het. Wanneer ek weer genoeg moed bymekaar kon skraap, het ek weer ingesluip, net om ‘n klein rukkie te sit en weer angsbevange uit te sluip. Ek kon nie teruggaan koshuis toe nie, want ons moes in ‘n groep loop. Dit was een van die langste flieks denkbaar. 

Aan die begin van die fliek het hulle gesê dat ons nie dadelik moes loop as die fliek klaar is nie, hulle het ‘n verrassing vir ons. Toe die fliek klaar is en die ligte gaan aan, wie staan daar voor in die teater? Kaptein Caprivi in lewende lywe! Sjoe! En dit in Bredasdorp van alle plekke! 

Een keer wat ons by my ouma in Grabouw gekuier het, het ons Chitty Chitty Bang Bang gaan kyk by die inryteater in Somerset Wes. Weer was ek maar aan die bangkant, maar my ouers was mos by my en dit het baie gehelp. Dit lyk my ek was maar gewoonlik bangerig as ek gaan fliek het. 

Een van ons allergunstelinge was Herby, maar ek vermoed ons kon dit al op TV kyk. Toe televisie behoorlik op dreef was en Saterdagaande flieks gewys het, het my hele ervaringswêreld rondom flieks verander. Skielik het ek ook geweet wat in die wêreld aangaan. 

Die ander kinders het geweet van al die Cartoons, het hulle op die naam geken en hulle het selfs boeke gehad met al die stories in terwyl ek nie geweet het waarvan hulle praat nie. 

Flieks moes in die ou dae nog die sensuurraad se goedkeuring kry en ‘n fliek het baie gou ‘n ouderdomsbeperking op gekry. Met dié wat ek so laat in die jaar verjaar, was ek selfs in my hele matriekjaar nog te jonk om baie van die flieks te sien. Onder agtien was ‘n baie algemene ouderdomsbeperking. 

Sommer vroeg in ons eerste jaar op Stellenbosch, wys Blue Lagoon, ‘n baie duidelike onder agtien fliek. Maar ek het pas agtien geword en was nou oud genoeg om dit te kon sien. Daar was egter ‘n probleempie. Eerstejaarmeisies moes saans half agt in die koshuis wees. Die aandfliek sou te laat klaarmaak om betyds terug te wees. Al raad wat ons gehad het, was om Vrydagmiddag twee uur se ekonomieklas te bank. 

Ek en Ronel, wat al maats was sedert standerd vier toe ons saam ‘n duet moes speel, het al in die ekonomieklas gesit wat ons besluit het dat, as ons Blue Lagoon wil sien, ons onmiddellik moet spring. Net daar glip ons uit die klas uit. Die eerste wat om die hoek kom, is André, my broer, op pad na dieselfde klas. Ons staan toe agter die pilaar en hy sien ons gelukkig nie, ek sou nooit die moed gehad het om vir hom te vertel waarmee ons besig is nie. Om die volgende hoek kom Professor Sampie Terreblanche, ons ekonomiedosent. Weer moet ons agter ‘n muur skuil. Wel, ons het by die fliek uitgekom en ons eerste erge fliek gesien. Pure dogtertjies, ons twee. Ons is dit steeds! 

Een keer, tydens een van ons baie toere die land vol, wou ons kinders ‘n fliek gaan kyk, ek dink nogal dit was in Durban. Gaaf was al oud genoeg om te ry en ons ouers kon by die huis bly. Annelen was seker ook by en hulle wou seker gaan fliek het, as ek nou so daaroor dink, en toe moes hulle ons lot kinders saamsleep. 

Die hele tyd is ek bekommerd oor pouse, ek het nie geld by my nie en hoe gaan ek vir my ‘n lekkertjie koop? Gaan ek nou sowaar die pouse deur sonder ‘n lekkertjie? Toe pouse aanbreek, is Gaaf daar weg en bring vir ons elkeen ‘n Sweetie Pie. Ek was verniet bekommerd, my pa sou mos gesorg het! Hoe het ek dan gedink? 

Ek is nou nog lief vir ‘n goeie fliek. Ek het net al jare gelede verleer om ‘n goeie fliek uit te kies. Toe die seuns oud genoeg was, het hulle Saterdagaande en Sondagaande die fliek uitgesoek. Ek het gespot dat hulle my sensuurraad is. In hulle finale jaar katkisasie het Passion of the Christ gewys in die Kaap. Ds Ollie het besluit om die katkisante te neem om die fliek te gaan kyk. Hy sê toe die ouers mag ook saamgaan. Ek het egter nie kans gesien daarvoor nie. Toe die kinders die aand by die huis kom en ek vra of hulle dink ek moet dit kyk, was dit ‘n eenparige NEE wat oor hulle lippe gekom het. Ek wonder of ek ooit vir hulle gevra het hoe hulle die fliek ervaar het. 

Later jare het Martjie gesorg vir die fliek en deesdae is my man so oulik en soek vir ons oulike flieks uit. 

Ek en hy het in ons jongdae graag gefliek op Stellenbosch. Die heel eerste fliek wat ons saam gekyk het, was Clash of the Titans, gebaseer op die Griekse mitologie. Die ou moes ‘n klomp gode oorwin het, dink ek. Onthou, dit was lank, lank gelede. Ek het so mooi gekonsentreer om die naam van die fliek te onthou! Hier halfpad deur die fliek waag hy toe om my hand te vat en daar sit ek met papnatgeswete hande. Uitgevang! Op my senuwees! 

Toortsie

Ek onthou nou nog ‘n inry storie, maar ek hou dit vir ‘n ander dag. Ek trek by 33627 woorde. Volgende uitdaging is 35 000. (sewe tiendes)

Kerk NaNoWriMo2019

Ek is ‘n Christen en het in ‘n Christenhuis grootgeword. Ons was nog altyd lid van die NG Kerk van Bredasdorp. In my omswerwinge was ons lid van Stellenbosch, De Rust en Swellendam se NG Kerk. 

Ek is gedoop, voorgestel en getroud in die NG Kerk van Bredasdorp. Ons het nie elke Sondag kerk toe gekom nie, meer elke tweede week. Dit het veroorsaak dat ek nooit ‘n Sondagskoolseël vir bywoning ontvang het nie. My Sondagskoolsertifikaat was leeg. In my finale jaar van Sondagskool het ons wel meer getrou dit bygewoon. 

Ek het baie geleer in die Sondagskool. Hoe die kerk werk. Ons moes ook in die hoërskooljare een keer ‘n kwartaal ‘n toets skryf, waarvoor ek nie baie hard geleer het nie, moet ek sê. Ek wonder hoe op aarde ek dit deurgekom het!

Kerk was ‘n ordelike besigheid. Die ouderlinge en diakens het daar voor in hulle banke gesit, netjies geklee in manelpakke. Hulle het voor die diens bymekaargekom in die konsistorie en daar saam gebid. Dan het hulle netjies ingestap in die kerk in. Wanner daar gebid is, het al die mans opgestaan tydens die gebed, die vroue het bly sit. 

Terug na die vroeg reg wees vir kerk. Ons moes só ry dat ons omtrent ‘n halfuur voor die kerk reeds op die dorp was. Die rede daarvoor was dat ons tyd moes inruim vir ‘n moontlike pap wiel op die grondpad. Al ons plaasmense het so vroeg gery en ons sou die ander se stoffies sien trek. My pa het gehou van ‘n bietjie pret en sou dan iemand aanpor om ‘n bietjie resies te jaag. Baie keer het iemand aan die aas gebyt en was die gala aan. Dan gaan dit rof op daardie grondpad op pad kerk toe! 

Een Sondag toe ons voor die kerk stop, besef ons dat ek nie ‘n hoed op het nie. Genade, dis erger as om kaal te loop! Wat nou gemaak? Ons het by oom Willie en tannie Betta Beyers gaan klop in die hoop om ‘n hoed te leen, maar hulle het nie die geklop gehoor nie. Daardie Sondag gaan ek toe sonder hoed kerk toe en ek was maar ‘n skrale standerd vier. 

Toe die NG Kerk uiteindelik hier by standerd agt rond aankondig dat vroue sonder hoede mag kerk toe gaan, het die dominee wat ons toe gehad het, baie hard en baie duidelik van die preekstoel af gepreek dat vroue steeds in hierdie gemeente hoede sal dra. Vir ‘n ruk het ons nog daarby gehou, tot ons klompie meisievriendinne een dag op die speelgrond besluit het dat ons dit sou waag om die Sondag sonder hoed kerk toe te gaan. Ek weet nie of die ander nie meer kans gesien het toe Sondag kom nie en of hulle ouers dit nie wou toelaat nie, maar daardie Sondag was daar een vroumens in die hele kerk sonder ‘n hoed en waai wie was dit? Die uwe! Niemand het my darem gelukkig uit die kerk gejaag nie. Die volgende Sondag was daar aansienlik minder hoede in die kerk! 

‘n Mens moes baie stil sit in die kerk en jou gedra. Geen gevroetelry of gefluister of rondkykery in die kerk nie. My pa sou net saggies aan my raak as ek te woelig begin raak het. Lag was in elk geval taboé en het jy vir iets groot lag gekry, moes jy behoorlik sluk daaraan dat dit nie op enige manier tot uiting kom nie. Of ek die preke gevolg het, weet ek ook nie altyd so mooi nie. Wat ek wel gedoen het, was om na die stemtoon van die dominee te luister en dan te raai wanneer hy Amen gaan sê. So lief soos ek vir sang en musiek is, dink ek die singery in my skooldae was nie baie suksesvol nie. Mense het sag gesing. Bang om uiting te gee. Ek is tog so dankbaar dat dit verander het. Eredienste is ook baie meer informeel en lekker om by te woon. 

Ons het altyd voor Meulhuis geparkeer. Op ‘n stadium het ons het ons so ‘n liggroen kar met ‘n bruin dak gery, ek dink dit was ‘n El Camino. My pa het altyd ‘n Chev gery, maar dit kon dalk ‘n Ford ook wees. Karin Lourens-hulle wat saam met my in die klas was, het dieselfde kar gehad. Dieselfde liggroen met ‘n bruin dak. Ons en hulle het daar voor Meulhuis geparkeer, die twee karre wat dieselfde lyk. 

In daardie dae is ‘n kar nie gesluit as ons uitklim nie, om die waarheid te sê, ek dink die sleutel het sommer in die aansitter gebly. Dit was net vir inklim en wegry. Ons kom die dag uit die kerk uit en klim in die kar. Eers tóé besef ons dat ons in die Lourense se kar geklim het! Ons het tog te lekker gelag daaroor. 

Een Sondag per maand was daar ‘n erediens in Ouplaas se saaltjie. My ma het die klavier gespeel en het daar voor by die klavier gesit. Wanneer die dominee begin preek, het sy net agter die klavier gaan sit. Ons het by my pa in die bank gesit, maar as hy die slag ouderling was, het hy in die voorste bank saam met die diaken gesit. Dan het ons drie kinders alleen gesit. Gaaf teen die muur, dan André, dan ek. André wou altyd langs die muur gesit het, maar Gaaf is die oudste, hy mag teen die muur sit. 

Een aand tydens pinkster vra Gaaf ewe vriendelik vir André of hy teen die muur wil sit. Natuurlik is André maar net te gewillig en hulle ruil om. Die res van die aand is dit ‘n gegiggel, want tannie Martha Johnie het haar jas oor die bank gehang. Sy het in die ry net agter ons gesit. André sit ongemaklik. Hoekom ons nie net ‘n stoel opgeskuif het, weet ek nie. Begin ons sing, sing Gaaf vir André: “Sit jy lekker?”

Op Ouplaas het die ou mense nog só gesit: Die vrouens in die linkerkantste blok en die mans aan die regterkant. My ma-hulle was die eerste geslag wat die mans en vrouens bymekaar gesit het. Terloops, ons het een aand ‘n Nagmaalsdiens by Elim bygewoon wat ‘n wonderlike ervaring was, en daar sit dit mans en dames ook apart. Die mans het almal swart aan en die vroue almal wit. Dit is so mooi. 

Dit was al sterk skemer toe ons die aand by Elim inry tot by Paul en Carol Swart saam met wie ons die diens sou bywoon. Die Elimiete was alreeds op pad kerk toe en dit was so mooi toe die lig op die vroue val, almal met hulle wit rokke. Tydens die diens is daar baie gesing en die uitdeel en neem van die wyn en brood neem baie lank. Dit word op ‘n baie spesifieke manier gedoen. Die suster wat die wyn of die brood uitdeel, staan by die punt van die ry, dan staan die hele ry se mense op. Sy vee die beker af en dan word die beker een vir een aangegee. Jy en sy wat dit uitdeel, gee ‘n ligte kniebuiging, dan neem jy die beker, drink daaruit, kniebuiging en gee die beker terug. So beweeg hulle aan van persoon tot persoon totdat die hele kerk almal gedrink het uit die beker. Die uitdeel van die brood geskied op dieselfde manier. Solank die mense sing, deel hulle uit. Is die lied klaar gesing, stop almal met waarmee hulle besig is solank die volgende lied aangekondig word. 

‘n Ander besonderse kerkdiens wat ek bygewoon het, was op kersdag in Wongan Hills, Australië. Ons gesin het daar gekuier by my man se broer en vrou en gesin. Kersoggend was daar baie min mense in die kerk, dit was eintlik net ons en seker nog so sewe of ag ander mense. Blykbaar hou die Australiërs op Oukersaand ‘n groot geleentheid. Daardie oggend is daar ook nagmaal bedien. Ons het ry vir ry vorentoe gegaan en die predikant het die nagmaal self aan elke persoon bedien. 

Terug by Ouplaas. Oom Johnie du Toit was ‘n karnallie. Ons kinders was mal oor hom. Soms, as ons my pa se arm genoeg kon draai, het ons dan voor by oom Johnie gaan sit. Hoe soet of hoe stout ons was, kan ek nie onthou nie, maar ek dink nie ons sou te stout gewees het nie. 

In my hoërskooljare het my ma gevoel dat ek haar plek moes inneem voor die klavier in Ouplaas se kerk. Dit was harde oefen. Ek dink nie dit het té sleg gegaan nie, al moes ek maar bitter hard oefen aan die gesange voor die tyd. Dalk moes ‘n predikant of twee maar byt op die tande, hoe sal ek nou weet? 

Ek was altyd baie lief vir die Pinkstertyd. Bidure was vir die volle tien dae gehou en ons het baie gesing, waaroor ek natuurlik mal was. Pinkstertyd het ons uit die Hallelujaboek gesing en ek is nou nog lief vir daardie liedere. Ek het die liedere uit my kop uit geken. 

Ons koshuiskinders het altyd in ‘n groep Pinkster bygewoon. Die dogters het aan die oudelinge se kant gesit en die seuns aan die diakens se kant. Mooi in ‘n groep het ons geloop en saans terug, wanneer ons dan nog moes gaan studietyd hou. 

Toortsie

Ek staan op 29640 woorde.