Werk en speel

Ja, ja, dis slegs in die woordeboek wat speel voor werk kom. ‘n Mens moet balans hê. Om te kan speel, moet ‘n mens werk ook. Soos ek by Amway, eintlik die International Dreambuilders Assosiation, geleer het: “If you want to play where others don’t, you have to do what others don’t.” Dit is ‘n spreekwoord wat ek vir baie jare toepas en ook vir my kinders geleer het. Wees bereid om dit te doen wat ander nie wil doen nie, daardie goed wat te eenvoudig is, of, stap die ekstra tree. Soos Tina gesê het: “As jy moet moeite doen vir iets, is dit gewoonlik die moeite werd.” Of wat van: “Ek werk hard en ek speel hard.” Dit het ek vir baie jare toegepas. Iewers moet ‘n mens rus ook. Leana, ‘n klasmaat van my het gesê: “All work and no play makes Jack a dull boy.” Ek het baie van daardie een gehou!

Appeltjie het ‘n baie mooi bloginskrywing geskryf oor speel. Sy herinner my sommer aan ‘n klomp speletjies wat ons gespeel het waarvan ek al vergeet het. As onderwyseres sien sy ook die nuutste weergawes van ons ou speletjies, hoe die kinders dit al oor jare aangepas en verfyn het. Vernuwe het. Sy skryf:

‘n Kind wat speel is nie stout nie. Speel ontwikkel die brein en sosiale gedrag. Speel vorm vriendskappe. Speel is goed vir liggaamlike ontwikkeling. Speel leer mens wen en verloor op die regte manier.

Speel. Wat ‘n lekker ding is speel nie! Dis ontspannend. Dis goed vir jou. Speel teenoor leer. Die twee punte van die skaal. Die een kan nie sonder die ander nie, dan raak die skaal ongebalanseerd.

My kinders het die waarde geken van Leana se sêding, dat ‘All work and no play makes Jack a dull boy.” Hulle mamma het hulle aangemoedig om hard te leer, maar beslis ook goeie rustye te neem. Ek was nie self so goed daarmee nie, ek het maar gesukkel om te konsentreer by die leerdery. My een kind sou my in toetsweek trots bel en sê hy is gou ‘n bietjie by die see, dan ys die ander kinders oor wat sy ma sal sê, en al wat ek sê is, “Geniet dit.” Want ek het geweet hy leer hard.

As my kinders moeg en moedeloos geleer vir my gebel het, sou ek dadelik ‘beveel’ dat hulle hulle boeke toemaak, en iets voorstel wat ek weet daardie betrokke kind sal geniet om te doen. En sê, bel my vanaand of môre-oggend. Dit het gewoonlik gewerk.

Werk is goed. Hard werk is ook goed. Baie goed. Maar nooit sonder speel nie.

Toortsie

Die waarde van musieklesse

Dat musieklesse baie waarde het, is mos ‘n feit wat nie meer gedebatteer hoef te word nie. Ons weet dit mos almal.

Natuurlik is musieklesse vir die musikale kind iets uit ‘n ander wêreld. Hemels. Die plek waar hulle uiting kan gee aan hulleself. Die plek waar hulle talent maksimaal ontwikkel word. Die plek waar hulle behoorlik léwe. Waar hulle kratiwiteit ontwikkel.

Maar ook vir die minder musikale kind kan musieklesse ‘n goeie plek wees as hulle daarvan hou. Dit kan natuurlik ook die slegste plek op aarde wees as hulle nie daar wil wees nie. Dan kan dit ontaard in ‘n oorlogsveld.

Musiekles ontwikkel egter baie meer as net jou musikaliteit, kreatiwiteit, ritme, musikale gehoor.

In oorvol klasse bied musieklesse die geleentheid vir ‘n kind om in kleiner groepies te werk of selfs een tot een saam met die onderwyser. Die musiekklas kan ‘n veilige hawe wees waar ‘n skaam kind die geleentheid kry om haarself te wees en haar persoonlikheid gestimuleer word.

Die klavier laat middelkruisbeweging toe sonder dat die kind dit eers besef, iets wat blykbaar baie nodig is in die ontwikkeling van enige kind. Dan praat ek nie eers van ontwikkeling van die brein, verstaan en tel, die aanleer van die musikale taal nie.

Vandag dink ek spesifiek aan deursettingsvermoë. Om enige musiekinstrument behoorlik te bemeester, verg deursettingsvermoë. Geen musiekinstrument word oornag bemeester nie. Dit verg jarelange intensiewe werk. Dit vra dat jy jou musiekles bywoon, maar ook dat jy op jou eie sal oefen, iets wat baie mense nie kan doen nie. Dit vra ure en ure se harde werk, veral wanneer jy gevorderde musiek begin maak.

Om aan musiekeksamens deel te neem, beteken dat jy amper ‘n hele jaar aan jou eksamenstukke oefen totdat jy dit perfek doen. Aan dieselfde stukke. Tot vervelens toe oor en oor oefen. Moeilike stukkies inoefen tot perfeksie. In ons era van alles vinnig en kits doen, is dit iets wat amper onnatuurlik is.

Daardie deursettingsvermoë wat musieklesse iemand leer, word op die ou end deurgetrek na jou gewone lewe. Dis daardie selfde deursettingsvermoë wat die persoon gebruik om later ander groot take te doen wat niks met musiek te doen het nie. Ja, daar is ook baie ander plekke waar jy deursettingsvermoë kan leer, maar ek konsentreer mos vandag op musiek.

Dus, as jy dink dat musieklesse duur is, dink weer. As jou kind musikaal is en jy dit kan bekostig, is dit ‘n belegging in jou kind se toekoms wat baie meer rendement kan oplewer as waaraan jy nou kan dink. Dalk word jou kind nie ‘n volgende Beethoven nie, maar wat sy daaruit gaan kry, is vaardighede wat sy die res van haar lewe sal kan gebruik.

Toortsie

Beveilig ons kinders

‘n Wonderlike boek het in my skoot beland: Protecting your child from predators. How to recognize and respond to sexual danger. Beth Robinson, EdD and Latayne C. Scott, Phd.

‘n Wonderlike boek oor ‘n nare onderwerp. Ongelukkig is hierdie onderwerp ‘n realiteit. ‘n Nare realiteit. Of ons dit wil erken of nie. Die persentasie seuntjies én dogtertjies wat gemolesteer word, is angswekkend. En dit gebeur op alle vlakke van die samelewing: van die rykstes tot die armstes, van die slimstes tot die ongeletterdstes. En nog ‘n ding, die meeste van die kere word dit deur iemand gedoen wat bekend is aan die slagoffer. Iemand wat jy eintlik veronderstel is om te vertrou.

Hierdie boek help ons om ons as ouers, volwassenes, toe te rus om ons kinders te help sodat ons ons kinders kan toerus sonder om paranoïes te wees. Sodat ons kinders kan leer om ‘nee’ te sê. Sodat ons kinders kan weet dat hulle ons as hulle naby volwassenes kan vertrou om vir ons te kom inlig as iemand met hulle lol. Sodat ons kinders kan weet wat om vir die persoon te sê as hy/sy kom met dat dit ‘n geheim is, dat hulle nie vir hulle ouers mag vertel nie. Sodat ons ‘n bietjie beter kan weet hoe om te reageer as so iets wel een van ons kinders oorkom.

Hierdie boek leer ons om ‘n ‘warrior’ te wees, ‘n ‘warrior heart’ te hê. Om te veg teen hierdie duiwelse mag. Om ons en ons kinders toe te rus sodat ons weerstand kan bied in die dag van onheil. Sodat ons ons kinders toegerus die wêreld kan instuur. ‘n Toegeruste kind is ‘n baie veiliger kind as een wat totaal op sy eie moet staan sonder die nodige toerusting. Dit verg tyd. Dit verg onderrig. Dit verg liefde.

Die boek is opgedeel in drie afdelings: Kinders onder vyf jaar, kinders ses tot elf jaar, Twaalf jaar en ouer. Want kinders van verskillende ouderdomsgroepe verskil. Die manier wat ons met hulle werk verskil. Die manier waarop hulle reageer verskil.

‘n Vriendin wat hierdie boek reeds gelees het, voel dat elke persoon dit moet lees: Pa, ma, oupa, ouma, kinderversorger, onderwyseres. Enige persoon wat iewers met kinders te doen kry.

Toortsie

Vir nog boekbesprekings, kliek HIER, of volg my by Pinterest.

Kinders en keuses

Lees ‘n bietjie by Wag ‘n Bietjie hoe ‘n slim man ‘n skoppende kind in die vliegtuig stilgekry het. Die kind het agter hom gesit en hom die hele tyd geskop. Hy het die ‘verantwoordelike’ volwassene gevra om hulp, maar kon niks regkry nie. Ook kon die lugwaardin niks regkry om die saak te verbeter nie. Die hele vliegtuig was vol passasiers en daar was nie ‘n ander sitplek waar hy kon gaan sit nie.

Hy vra toe die persoon wat agter die volwassene sit of hy ‘n rukkie op haar plek mag sit om die probleem op te los. Toe begin hy die sitplek voor hom, waar die ‘verantwoordelike’ volwassene sit, te skop. Hy trek die sitplek agtertoe. Hy stamp daarteen.

Die persoon voor hom begin kla, maar hy hou aan. Persoon roep die lugwaardin, maar sy glimlag net, sy en die persoon wat nou solank in die paadjie staan. Hy hou aan skop. Die ‘verantwoordelike’ volwassene maak al hoe meer kapsie. Begin vloek en skel. Hy hou aan skop. Die res van die passasiers begin ook aanmerkings op die ‘verantwoordelike’ volwassene maak.

Hy vra toe saggies in haar oor of sy lekker vlieg en of sy haar kind gaan beheer? Dit was laaste van ‘n skoppende kind.

Dit het my laat dink aan ‘n storie wat Kameel een keer vertel het, ek het dit gaan soek, maar kon dit nie vind nie. Die persoon het in die ry gestaan om sy kruideniersware te betaal. Agter hom was ‘n kind wat die trollie aanmekaar teen sy voete kap. Die ouers ignoreer dit en selfs al vestig hy hulle aandag daarop, doen hulle niks aan die saak nie. Hulle rede? Want hulle wil nie dissipline toepas nie, die kind moet self leer en besluit wat reg en wat verkeerd is.

Nadat die persoon al goed moeg was vir die kind en almal in die ry al frons, draai die man rustig om en kyk wat is in daardie mense se trollie. Hy neem toe ‘n groot houer joghurt uit hulle trollie, maak dit oop en gooi dit uit op die kind se kop. Vir die geskokte ouers sê hy: “My ouers het my ook grootgemaak om te doen wat ek lus het en dís waarvoor ek nou lus was.” Groot applous van die res van die mense in die ry het gevolg.

Dit laat my dink aan soveel goed wat nie reg is nie, wat in ons kele afgedruk word. Waag ons dit om iets daaroor te sê, word ons beskuldig dat ons OORDEEL. Die ‘verontregtes’ oordeel gewoonlik dan die hardste. Ek sien dit oral. Gisteraand was dit op Binnelanders, wat toevallig aan was terwyl ek daar gesit het. Die getroude, baie senior man, het ‘n plek waar ontkleedansers hulle werk doen, besoek. Iemand het dit gesien en vir ‘n ander persoon genoem. Toe hy gekonfronteer word daaroor, is húlle verkeerd en hy reg. En hulle durf nie waag om íéts daaroor te sê nie. En so tussendeur lees ek baie verskuilde agendas.

Ek gaan nou nie eers alles noem wat in my gesig gedruk word selfs al gril ek daarvoor nie, ek gaan so gestenig word dat julle nie eers my stukkies sal kan optel nie. Die nuutste wat nou begin om ongemerk in ons lewens te begin insypel, is geslagloosheid. Dat kinders geslagloos grootgemaak moet word omdat hulle self moet kies wat hulle wil wees. Grys en liggroen is blykbaar die kleure om ‘n kinderkamer te verf, dis geslagloos. Ons word dit in TV programme gevoer, dit begin inkom by skole.

Ja, daar ís uitsonderings op die reël, daar is mense wat meer die ander geslag is as wat hulle hulle eie geslag is, ek respekteer dit. Ek weet ook heeltemal te min daarvan af. Om egter kinders die besluit te laat neem oor watter geslag hulle eintlik wil wees, om dit in skole vir hulle te wil leer, om van dag een af vir hulle te leer dat dit nie saakmaak watter geslag hulle is nie, is vergesog.

Dit laat my dink aan die tiener wat destyds by ons kom kuier het. Sy het my ‘n hele uiteensetting gegee van watter soorte vegetariërs ‘n mens alles kry. Die een soort eet nie eiers nie, die ander een eet wel eiers, maar nie vis nie, die ander een eet net vis, ens. Nou ja, deesdae doen ek Banting, om gesondheidsredes, maar op daardie stadium het ek nog alles geëet. In ons huis is vleis mos maar die stapelvoedsel.

Die arme kind kon niks by ons eet nie, ek kan nie onthou watter -iër sy was nie. Sy kon wel vrugte eet. Ek koop toe vrugte, maar dis toe ook nie na haar smaak nie. Wat sy op die ou end kon eet, was tjoklits en roomys, wat sy met haar eie geld gekoop het. Die ekstra maer kind het in daardie tyd by ons nóg gewig verloor. Sies tog. My mening? Al die verskillende diëte is vir hulle gewys en sy het vir die snaaksigheid gekies om so te eet. Ook maar reg, né, want alles is mos deesdae reg.

Oor geslagloosheid. Oor dat ons ons kinders wil geslagloos grootmaak sodat hulle self kan kies. Sommer oor dissipline ook. En dat ons nie verantwoordelikheid vir ons kinders wil neem nie. Dat ons bang is vir ons kinders. En bang is vir die mening van die gemeenskap. ‘n Frons word sommer al amper as ‘aanranding’ beskou.

Eerstens moet ons nie ons luiheid om ons kinders behoorlik te leer, agter mooi woordjies wegsteek nie. As ons groot en verantwoordelik genoeg is om seks te hê, om kindertjies te wil maak, moet ons ook groot en verantwoordelik genoeg wees om hulle behoorlik, na ons vermoë op te voed. Dis ONS verantwoordelikheid as ouers om vir hulle leiding te gee. As ons dit NIE doen nie, faal ons ons kinders. Laat ons ons kinders in die steek. Sondig ons. Kinders het nie die insig of kennis om sekere besluite te neem nie, hulle verwag van ons om vir hulle leiding te gee.

Ons moenie probeer God speel nie. Ons moet ook nie ons minderjarige kinders toelaat om God te speel nie, of om te dink hulle weet beter as God nie. God weet die beste. Ons kan Hom maar vertrou. Regtig. As ons begin God speel en ons kinders sommer vir die snaaksigheid laat kies wat hulle wil wees, skep ons ‘n nuwe probleem. En niemand kan dit ontken dat die wêreld deesdae goed deurmekaar is nie. Sodom en Gomorra sou wát wou gee om net naastenby te wees soos wat die wêreld vandag is. Ek sê maar net.

Toortsie

Lees vir jou kind

My opskrif sê dat jy vir jou kind moet lees, maar netsowel kan dit wees, lees vir jou kleinkind, of lees vir ‘n kind.

Die waarde van lees kan nooit onderskat word nie, en ek glo dat mense wat hier lees, lief is vir lees, hoekom anders die moeite doen?

Lees het so baie voordele, soos die koestering wat die kind kry as hy veilig in sy ma of ouma se arm sit en sy vir hom sy geliefkoosde storie lees. Die woordeskat wat hy opbou wat hom eendag in die skool gaan help met al sy vakke, nie net taal nie. Die begrip wat hy ontwikkel. Die prentjies wat hy in sy kop vorm. Die verbeelding wat gestimuleer word. Algemene kennis wat hy opdoen en opbou. ‘n Liefde vir boeke word gekweek wat veroorsaak dat ‘n kind dalk later self sal boeke optel en lees.

Op RSG het hulle ‘n ander interessante ding genoem, dat as ‘n kind ‘n boek lees, dit die oogspiere versterk en dat kinders wat nooit lees nie, maar slegs televisie of op ‘n rekenaar of selfoon kyk, se sigwydte verswak. Dat die wydte wat jy kan kyk, vernou. Dís nogal iets om oor te dink!

Ek het graag vir my kinders gelees en saans as die nuus op TV aangekondig word, het ons almal kamer toe gegaan en het ek vir hulle gelees. Baie keer dieselfde boeke oor en oor en oor. Ons was lid van die plaaslike biblioteek en weekliks het ons nuwe boeke uitgeneem. Een groot fout wat ek gemaak het was om ‘Die Enkelgryper’ uit te neem. Aits! Vir baie lank daarná is daar eers saans gekyk of die enkelgryper nie dalk onder die bed of agter die kas wegkruip nie!

Ons het lekker stories gelees, lawwe stories, ernstige stories, en natuurlik ook elke aand uit ‘n kinderbybel gelees. Wat ‘n ongelooflike skat Bybelwaarhede het die kinders nie daaruit geput nie!

Hier is nou ‘n baie oulike nuwe kinderbybel beskikbaar. 365 Stories, gebede en Beloftes. Ek dink dat kinders baie lief sal wees hiervoor en dit ook oor en oor sal wil lees. Dis kleurvol, die prentjies is pragtig, en elke storietjie is net ‘n halwe bladsy vol, net genoeg om die aandag van ‘n jong kind te behou. Elke storietjie het ook die teksverwysing by sodat dit in die regte Bybel gelees kan word indien nodig. Soms is daar ‘n gebedjie by. Soms is daar sommer net ‘n mooi gediggie. Beslis ‘n aanwins vir enige huis.

Kom ons lees vir ons kinders, ons kleinkinders, vir ander mense se kinders as jou eie kleinkinders ver is of as jy nie jou eie kinders het nie. Om te lees vir ‘n kind is ‘n goeie belegging.

Groete

Toortsie

Vir nog van my boekbesprekings, kliek HIER, of volg my by Pinterest.